Επιστημονικά δεδομένα κατά ή υπέρ χρήσεως μάσκας εξαιτίας Covid-19; (Καθηγητής Ιατρικής, Ι.Κουντουράς)

Γράφει ο Ομ. Καθηγητής Ιατρικής τού Α.Π.Θ., Ιωάννης Κουντουράς.

Ο τύπος της μάσκας και η χρήση της για την προφύλαξη έναντι του Covid-19 αποτέλεσε αντικείμενο ευρείας διχογνωμίας με έντονους τόνους προφορικών αντιπαραθέσεων, χωρίς να γίνεται κατεξοχήν αναφορά σε τεκμηριωμένα σχετικά επιστημονικά δεδομένα και δημοσιευμένα σε έγκριτα διεθνή περιοδικά. Αόριστες προφορικές αναφορές π.χ. σε ΜΜΕ και μάλιστα από «ειδικούς» υπέρ της ευρείας ή μη χρήσης της μάσκας με το πρόσχημα της επιστήμης χωρίς καταγραμμένη επιστημονική τεκμηρίωση, εμπεριέχουν σοβαρές ευθύνες εξαιτίας του συνεπαγόμενου δυνητικού καταρράκτη των ζοφερών συνεπειών στην παγκόσμια κοινότητα.

Κατά συνέπεια, καταγράφονται τα ακόλουθα δειγματοληπτικά σχετικά επιστημονικά δεδομένα που ισχύουν στον διεθνή επιστημονικό χώρο για μία κατά το δυνατόν έγκαιρη και έγκυρη ενημέρωση – καθοδήγηση απευθυνόμενη κυρίως προς τους ειδικούς ή μη, τον υπεύθυνο πολίτη, πολιτικούς ή πολιτικάντηδες, εκπαιδευτικούς ή εκπαιδευόμενους και φορείς ΜΜΕ, ώστε να αποφευχθούν δυσάρεστα ατοπήματα (πρβλ. φανατικό δημόσιο φορέα που δηλώνει υπέρ της χρήσεως μασκών, επηρεάζει αρνητικά και οδηγεί τους αποδέκτες σε αποπτωτικές ατραπούς εκθέσεως της υγείας τους).

Τα σύγχρονα επιστημονικά δεδομένα δημοσιευμένα σε διεθνή περιοδικά κύρους επισημαίνουν ότι καθίσταται απαραίτητο να συνεκτιμηθεί αναλυτικά η πολυπλοκότητα των αλληλεπιδράσεων θετικών και αρνητικών από τη χρήση μάσκας σε πληθυσμιακό δημόσιο επίπεδο πριν την άσκοπη επιβολή τους χωρίς επιστημονική τεκμηρίωση (Antonio Ivan Lazzarino et al. Covid-19: Important potential side effects of wearing face masks that we should bear in mind. BMJ 2020 May 21;369:m2003).

Σημαντικές παρενέργειες

από τη χρήσης μάσκας προσώπου

(δειγματοληπτική παράθεση).

Παρατίθενται δειγματοληπτικά σημαντικές παρενέργειες της χρήσεως μάσκας προσώπου. Οφείλουν να ληφθούν σοβαρώς υπόψη καθώς η χρήση της οδηγεί σε παθολογίες για τις οποίες έχουν ευθύνη οι ποικίλοι φορείς που την συνιστούν με το πρόσχημα «της επιστήμης». Είναι οι ακόλουθες:

1. Η χρήση μάσκας δίνει την ψευδή αίσθηση της ασφάλειας στον κόσμο, ώστε να εκδηλώνει μειωμένη συμμόρφωση για έλεγχο άλλων σπουδαίων λοιμώξεων, οι οποίες τον εκθέτουν σε σοβαρό κίνδυνο (Greenhalgh T, et al. Face masks for the public during the covid-19 crisis. BMJ 2020;369:m143).

2. Οι άνθρωποι επιβάλλεται να αποφεύγουν το άγγιγμα της μάσκας τους (στην κλινική πράξη ουδείς ενήλικας και πολύ περισσότερο παιδιατρικός πληθυσμός το επιτυγχάνει!) και να ακολουθούν άλλες επιπρόσθετες παραμέτρους προφύλαξης· διαφορετικά οι μάσκες δεν προστατεύουν (WHO. Advice on the use of masks in the community in the context of covid-19. 6 April2020. www.who.int/publications-detail/advice-on-the-use-of-masks-in-the-communityduring-home-care-and-in healthcare-settings-in-the-context-of-the-novel-coronavirus-(2019-ncov)-outbreak, Desai AN, Aronoff DM. Masks and coronavirus disease 2019 (covid-19). JAMA 2020).

3. Η ποιότητα και η ένταση της ομιλίας μεταξύ των ανθρώπων που φορούν μάσκες μειώνονται σημαντικά, ώστε ασυνείδητα να πλησιάζουν ανεπίτρεπτα τους συνομιλητές τους (Antonio Ivan Lazzarino et al. Covid-19: Important potential side effects of wearing face masks that we should bear in mind. BMJ 2020 May 21;369:m2003).

4. Η χρήση μάσκας συντελεί, ώστε ο εισπνεόμενος αέρας να φθάσει στους οφθαλμούς. Αυτό προκαλεί σχεδόν αναπόφευκτα παρορμητικό αίσθημα ψηλάφησης των οφθαλμών (στην κλινική πράξη σπάνια ο ενήλικας και πολύ περισσότερο ο παιδιατρικός πληθυσμός αποφεύγει την αναφερόμενη παρορμητική ψηλάφηση)· όταν τα χέρια είναι μολυσμένα, το άτομο αυτομολύνεται (Antonio Ivan Lazzarino et al. Covid-19: Important potential side effects of wearing face masks that we should bear in mind. BMJ 2020 May 21;369:m2003).

5. Οι μάσκες προσώπου δυσκολεύουν την αναπνοή (Kyung SY, et al. Risks of N95 face mask use in subjects with COPD. Respir Care 2020;65:658-64). Επιπλέον, ένα ποσοστό του διοξειδίου του άνθρακα που αποβάλλεται με την εκπνοή, εισπνέεται εκ νέου σε κάθε αναπνευστικό κύκλο. Αυτά τα φαινόμενα αυξάνουν τη συχνότητα και το βάθος της αναπνοής και είναι δυνατόν να επιδεινώσουν την επίπτωση του covid-19, εάν τα μολυσμένα άτομα που φορούν μάσκες μεταδίδουν περισσότερο μολυσμένο αέρα. Αυτά, επίσης, είναι δυνατόν να επιδεινώσουν την κλινική κατάσταση των μολυσμένων ατόμων, εάν η αύξηση της εισπνοής ωθήσει μεγαλύτερο ιικό φορτίο προς τους πνεύμονες. (Antonio Ivan Lazzarino, et al. Covid-19: Important potential side effects of wearing face masks that we should bear in mind. BMJ 2020 May 21;369:m2003).

6. Η αποτελεσματικότητα της ενδογενούς άμυνας (ανοσίας) του ξενιστή για την αντιμετώπιση του Covid-19 εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το ιικό φορτίο. Εάν οι μάσκες οδηγούν στην ανάπτυξη ενός υγρού βιότοπου, όπου ο SARS–CoV-2 είναι δυνατόν να παραμείνει ενεργός λόγω των υδρατμών που παράγονται συνεχώς με την αναπνοή και συλλαμβάνεται από το ύφασμα της μάσκας, προκαλείται αύξηση του ιικού φορτίου (με την επαναλαμβανόμενη εισπνοή των εκπνεόμενων ιών). Ως εκ τούτου είναι δυνατόν να οδηγήσει σε ήττα της ενδογενούς άμυνας και αύξηση των λοιμώξεων (Antonio Ivan Lazzarino, et al. Covid-19: Important potential side effects of wearing face masks that we should bear in mind. BMJ 2020 May 21;369:m2003).

Προσοχή σε κάποιες μάσκες.

Έχουν προκαλέσει έως και θανάτους παιδιών, στην Κίνα.

Ειδικότερα, ο τύπος της μάσκας και η χρήση της κατά τη διάρκεια φυσικής άσκησης είναι αντικείμενο διχογνωμίας. Σχετικές μελέτες δείχνουν ότι κατά τη διάρκεια φυσικής άσκησης (κατάσταση που ισχύει κατεξοχήν σε άτομα παιδικής-εφηβικής ή και μέσης ηλικίας) η χρήση μάσκας δεν συνιστάται, διότι δεν επιτρέπει την έξοδο του αναφερόμενου διοξειδίου του άνθρακα και αυξάνει την συγκέντρωσή του (υπερκαπνία) με συνοδές παρενέργειες (José Miguel Robles–Romero, et al.[Mask use during high impact exercise in the pandemic][Article in Spanish] Review Rev Esp Salud Publica 2020 Aug 31;94:e202008108, Kaifeng Jin, et al. Re: Esposito et al.: To mask or not to mask children to overcome COVID-19. Eur J Pediatr. 2020 Jun 20 : 1–2).

Σχετικές μελέτες στην Κίνα έδειξαν ότι τουλάχιστον τρία παιδιά κατέληξαν από ασφυξία οφειλόμενη σε χρήση Ν95 μάσκας κατά τη διάρκεια της Covid-19 επιδημίας (Kaifeng Jin, et al. Re: Esposito et al.: To mask or not to mask children to overcome COVID-19. Eur J Pediatr. 2020 Jun 20 : 1–2).

Στη συνάφεια αυτή επισημαίνεται ότι οι ασθενείς με Covid-19 εκδηλώνουν άκρως σοβαρή υπερμεταβολική συνδρομή με συνοδό υπερκαπνία, παρατηρείται δε σημαντική επιδείνωση της αναπνευστικής λειτουργίας τους ως συνέπεια της υπερκαπνίας (Christiane Matuschek, et al. Face masks: benefits and risks during the COVID-19 crisis. Eur J Med Res 2020 Aug 12;25(1):32) και απαιτείται έντονη οξυγόνωση. Σχετικά δεδομένα δείχνουν ότι η εφαρμογή υποθερμίας μειώνει το μεταβολικό φορτίο και βελτιώνει την υπερκαπνία – υποξία σε αυτούς τους κριτικά σοβαρούς ασθενείς (Pey–Jen Yu, et al. Hypermetabolism in critically ill patients with COVID-19 and the effects of hypothermia: A case series. Metabol Open. 2020 Jul 26;7:100046). Σημειωτέον ότι η υποθερμία εφαρμόζεται ευρέως στην καρδιοχειρουργική και σε ασθενείς που ανένηψαν μετά από καρδιακή ανακοπή και βρίσκονται σε κώμα με σκοπό τη μείωση του μεταβολικού φορτίου και την τελική διατήρηση του οργάνου (Lascarrou JB, et al. Targeted temperature management for cardiac arrest with nonshockable rhythm. N Engl J Med. 2019;381:2327–2337). Θεραπευτική υποθερμία εφαρμόστηκε και σε ασθενείς με ARDS (Slack DF, et al. Pilot feasibility study of therapeutic hypothermia for moderate to severe acute respiratory distress syndrome. Crit Care Med. 2017;45:1152–1159).

Στην προσπάθεια αντιμετωπίσεως αυτής της παθολογικής συνδρομής πρόσφατα έγινε εφαρμογή ειδικής τροποποιημένης μάσκας υψηλού κόστους που φαίνεται ότι παρεμποδίζει την υπερκαπνία και υποξία (βλ. κάτωθι φωτογραφίες), αλλά ενέχει ιατρικό-οικονομικό “bias” (προκατάληψη σε ιατρικό – οικονομικό επίπεδο;), επειδή προφανώς είναι αδύνατον να εφαρμοστεί στην πλειοψηφία των ενηλίκων, πολύ δε περισσότερο στον παιδικό πληθυσμό της παγκοσμίου κοινότητας (Mohamad Karim Kechli, et al. Modifying a Full-Face Snorkel Mask to Meet N95 Respirator Standards for Use With Coronavirus Disease 2019 Patients. A A Pract 2020 May;14(7):e01237). Εντούτοις, η καταφυγή σε τέτοιες μεθόδους, επισημαίνει το σοβαρό πρόβλημα εφαρμογής μάσκας προσώπου ιδιαίτερα σε νεαρή ηλικία που φαίνεται να είναι ανέφικτη.

πηγη https://odigos-pierias.gr/

Σχόλια

Comments are closed, but trackbacks and pingbacks are open.